Przejdź do treści
Wydzierżawię

Umowa najmu na co zwrócić uwagę przed podpisaniem

Podpis pod umową najmu zajmuje minutę, a skutki trwają miesiące albo lata. Większość sporów między wynajmującym a najemcą zaczyna się od zapisu, którego nikt nie przeczytał uważnie albo którego w umowie zabrakło. Poniżej zebraliśmy elementy, na które warto zwrócić uwagę, zanim złożysz podpis. Lista dotyczy najmu lokalu mieszkalnego i w dużej części także lokalu użytkowego. To materiał informacyjny oparty na Kodeksie cywilnym i ustawie o ochronie praw lokatorów, nie porada prawna.

Strony umowy i przedmiot najmu

Zacznij od podstaw, bo to tu zdarzają się najbardziej kosztowne pomyłki. Umowa powinna jednoznacznie wskazywać, kto jest wynajmującym i kto najemcą, z pełnymi danymi i numerami dokumentów tożsamości. Jeśli lokal ma kilku współwłaścicieli, wynajmować może jeden z nich tylko wtedy, gdy ma zgodę pozostałych albo pełnomocnictwo.

Przedmiot najmu opisz tak, żeby nikt nie miał wątpliwości, co jest wynajmowane.

  • adres, numer lokalu, piętro i powierzchnia,
  • pomieszczenia przynależne, takie jak piwnica, komórka lokatorska albo miejsce postojowe,
  • wyposażenie, które zostaje w lokalu, z listą w załączniku,
  • numer księgi wieczystej, jeśli strony chcą go wpisać.

Czynsz, opłaty i waloryzacja

Zapisz osobno czynsz najmu i opłaty dodatkowe, na przykład za media, czynsz administracyjny, wywóz odpadów. Określ, które opłaty najemca płaci razem z czynszem, a które bezpośrednio dostawcom. Wskaż termin płatności, numer rachunku i konsekwencje opóźnienia, w tym odsetki ustawowe.

Przy umowach na dłuższy okres warto dodać waloryzację. Klauzula waloryzacyjna określa, według jakiego wskaźnika i w jakim terminie czynsz może wzrosnąć, na przykład raz w roku według średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez GUS. Bez takiego zapisu zmiana czynszu wymaga aneksu albo wypowiedzenia warunków, a to bywa trudne.

  • osobno czynsz i opłaty,
  • termin płatności i rachunek,
  • odsetki za opóźnienie,
  • zasady podwyżek albo waloryzacja.

Kaucja i jej zwrot

Kaucja zabezpiecza wynajmującego przed zaległościami i szkodami. W najmie zwykłym lokalu mieszkalnego jej wysokość nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu. W umowie opisz, na co kaucja może być zaliczona, kiedy i w jakiej formie zostanie zwrócona oraz co się stanie, jeśli koszty naprawy przekroczą jej wartość.

Najemca powinien zwrócić uwagę, czy umowa mówi o terminie zwrotu i czy rozlicza ewentualne potrącenia. Wynajmujący powinien pamiętać, że bez dokumentacji stanu lokalu trudno wykazać szkodę. Dlatego do kaucji pasuje protokół ze zdjęciami, o którym piszemy niżej.

Czas trwania i wypowiedzenie umowy

Umowę można zawrzeć na czas oznaczony albo nieoznaczony. Zasada z Kodeksu cywilnego mówi, że umowa najmu zawarta na czas dłuższy niż rok powinna mieć formę pisemną, a w razie jej braku uważa się ją za zawartą na czas nieoznaczony. Dlatego pisemna umowa jest w interesie obu stron.

Sprawdź, na jakich warunkach umowę można rozwiązać.

  • terminy wypowiedzenia i to, czy liczą się do końca miesiąca,
  • powody, dla których wynajmujący może wypowiedzieć umowę, na przykład zaległość w czynszu przez okres wskazany w ustawie,
  • możliwość wypowiedzenia umowy na czas oznaczony tylko wtedy, gdy zastrzeżono to w umowie,
  • zasady rozwiązania za porozumieniem stron.

Wzór pisma wypowiadającego znajdziesz na stronie wypowiedzenie umowy najmu.

Stan lokalu i protokół zdawczo odbiorczy

Protokół zdawczo odbiorczy to najważniejszy załącznik, o którym ludzie zapominają. Opisuje stan lokalu w dniu wydania: ściany, podłogi, okna, sprzęty, klucze i stany liczników. Dobrze, gdy ma zdjęcia z datą.

Przy zwrocie lokalu spisujesz drugi protokół i porównujesz oba. Różnica ponad zwykłe zużycie to podstawa potrącenia z kaucji. Wzór opisujemy na stronie protokół zdawczo odbiorczy.

Zwykły najem czy najem okazjonalny

Zanim podpiszesz, rozstrzygnij, jaki rodzaj najmu pasuje do sytuacji. Zwykły najem jest prosty, ale odzyskanie lokalu od lokatora, który się nie wyprowadza, bywa długie. Najem okazjonalny daje szybszą drogę, ale wymaga oświadczenia najemcy w formie aktu notarialnego, wskazania lokalu zastępczego i zgłoszenia do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni. Porównanie obu opisujemy na stronach umowa najmu mieszkania i umowa najmu okazjonalnego.

Krótka lista kontrolna przed podpisem

  • dane stron zgodne z dokumentami,
  • opis lokalu i wyposażenia,
  • czynsz, opłaty, termin i rachunek,
  • kaucja, jej cel i termin zwrotu,
  • czas najmu i zasady wypowiedzenia,
  • waloryzacja albo zasady zmiany czynszu,
  • protokół zdawczo odbiorczy ze zdjęciami,
  • wymagane załączniki i terminy zgłoszeń.

Przygotuj umowę z kompletem załączników

W Wydzierżawię wybierasz rodzaj umowy, wpisujesz czynsz i okres, a system składa umowę z biblioteki klauzul i przypomina o terminach. Dokumenty są wzorami przygotowanymi na podstawie przepisów, nie stanowią porady prawnej.